شیهان حسن بهروزی

کیوکوشین کای کاراته

تفاوت کیوکوشین با دیگر سبکها
ساعت ٤:٤٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۸/٢۱  کلمات کلیدی: تفاوت کیوکوشین با دیگر سبک ها

تفاوت کیوکوشین با دیگر سبکها


غالب سبکهای کاراته از اصول پایه یکسانی استفاده می کنند مثل : درجه بندی- کمربند- لباس سفید- احترام(اوس-)ایستادنها (داچی) ضربات - دفاع و ... ولی تفاوت آنها با یکدیگر در چگونگی به کار گیری این اصول می باشد.

اصولا سبکهای کاراته را به دو دسته ایپون و اوپن یا غیر آزاد و آزاد تقسیم بندی میکنند.کیوکوشین یکی از سبکهای اولیه و اصلی گروه آزاد (اوپن) است در سبک کیوکوشین توجه خاصی روی قدرتبدنی و استقامت جسمانی وجود دارد از این رو بعد ازگذشت چند سال هنرجوی کیوکوشین دارای اندامی تنومند و عضلاتی بسیار قوی و قدرت بدنی زیادی خواهد شد. البته علاوه بر مسائل جسمانی در ابعاد معنوی اصولی مانند نظم و انضباط ، دقت عمل- تمرکزذهنی- ادب و احترام - تواضع و فروتنی و دیگر مفاهیم عالیه انسانی و اجتماعی به طور مستمر تمرین و آموزش داده می شود.به طوری که در مقیاس عملی افراد رده بالا (کسانی که مدارج عالیه را در کاراته دارند)

از شخصیت اجتماعی قوی و با اعتماد بنفسی برخوردارند، دارای اخلاق نیکو و رفتار پسندیده میباشند و اکثرا در موقعیتهای اجتماعی خودشان موفق هستند و غالبا دارای تحصیلات عالیه بوده و از درک و شعور مقبولتری در مقایسه با دیگران برخوردارند.

به طور کلی بایستی یا دآور شویم که در تجربه و عمل ثابت گردیده افرادی که به ورزش کاراته روی می آورند بعد از چند سال چنان شخصیتی والا و ارزشمند در کنار اندامی زیبا و قدرتمند پیدا میکنند که در حالت عادی انتظار چنین پیشرفت هائی از این افراد کمتر مدنظر بوده است.امیدوارم در عمل خود شاهدی به مدعاهای ما باشید.

دستیابی به شرایط ویزه معنوی و روانی کاراته مستلزم احاطه بر توانائیهای فیزیکی و جسمی است یعنی میبایستی با ممارست و پیگیری مدام اندامهای بدن را به گونه ای پرورش و رشد داد تا امکان یادگیری فنون و تکنیکهای پیچیده کاراته فراهم شود.

همه فنون کاراته بر مبنای علمی استوار است یعنی بنیانگذاران و پیشگامان با دقت نظر و مطالعه و تحقیق و رفع نواقص هر فن و اصلاح و تکمیل آن در طول سالیان متمادی و مطابقت آنها با روشهای علمی. پزشکی و حرکت مفاصل، کاراته را به شیوه امروزین به دست ما رسانده اند هرچند گاه نیز یک استاد با دیدی کارشناسانه و ارائه نظری تازه در باب یک یا چند حرکت با تکیه بر مفاهیم علمی کاراته را متحول نموده اند مرحوم استاد اویاما مبتکر سبک کیو کوشین یکی ازاین بزرگان بوده است کیو کیشین به معنای نهایت حقیقت و آن اشاره به این دارد که انسان باغلبه فیزیکی براندامهای جسمش ودستیابی به یک قدرت فنی وتوان بدنی فوق العاده بایستی به اعتلای روح وروان وابعاد معنوی خودش بپردازد تابه نهایت حقیقت (کمال) برسد چون کلیه اصول کاراته دارای منطق علمی است پس یادگیری وآموزش آن نیز بایستی براساس روشهای علمی وریاضی وتربیت بدنی صورت گیرد تابهترین بازده وکارائی حاصل شود چه عدم توجه به مطالب علمی ورزش امکان کزروی و وارد آوردن آسیب وناراحتی رابه دنبال خواهد داشت بطور مثال درحدود 6ماه طول می کشد تاعضلات-تاندونها و مفاصل یک فرد مبتدی از نظر فیزیکی آمادگی لازم راپیدا کند تامربی بتواند فنون خاص ودروس اصلی کاراته رابه وی آموزش دهد لازمه این مهم حضور مرتب وبی وقفه هنر جو در طول این مدت است البته اگر کسانی سابقه تمرینات ورزشی در رشته دیگری را داشته باشند مدت آمادگی جسمانی آنها کاهش خواهد یافت.                                 مهندس شاهین شوکتی

کاتاهای کیوکوشین
ساعت ٤:٢٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۸/٢۱  کلمات کلیدی: کاتاهای کیوکوشین ، مهندس شاهین شوکتی

کیوکوشین و کاتا

 

کاتا مجموعه ای از حرکات  و تکنیکهای تهاجمی و دفاعی است که به شکل نوعی رقص موزون به نظر میرسد. وقتی یک کاتا به خوبی اجرا میشود در واقع نظم درونی و هنر اجرا کننده را نشان میدهد.

کاتاها به وسیله اساتید بزرگ کاراته طراحی و ابداع شده اند تا با تمرین مدام، کاراته کا را قادر سازد در یک زمان با هشت حریف مبارزه کند.البته بدون به هم خوردن تعادل لازم و حالت بدن تا به راحتی بتواند ضربات فلج کننده یا کشنده را به حریف وارد کند.

در مسابقات هر کاراته کای حرفه ای باید توانایی نشان دادن مفهوم و معنی هر حرکتی اعم از یک ضربه داچی یا تنفس را دارا باشد.

یک کاتا روی خوب کسی است که بتواند با کیفیت عالی اجرای ضربات و حرکت این پیام را به داوران منتقل کند که او چقدر خوب و حرفه ای کاتا را اجرا کرده یا در واقع مبارزه کرده است.

کاتا در میان اولین آموزش های هر شخصی در کلاس کاراته می باشد. بزرگترین عامل در تشخیص میزان مهارت واقعی یک کاراته کا چگونگی اجرای کاتا توسط اواست .

توانایی یک سن سی دریاد دادن (آموزش) هنر کاراته در حقیقی ترین شکل آن دارا بودن شاگردانی است که کاتا را خوب و در سطحی عالی اجرا کنند.

یک هنرجوی کاراته می پرسد؟ برای چه باید کاتا یاد بگیریم؟

یک سرباز میپرسد؟ برای چه ما باید رژه برویم؟

استاد می گوید:در طی آموزش خواهید فهمید چرا؟

 

کاتا :

کاراته تمام وضعیت و چگونگی خود را از کاتا می گیرد و بی توجهی نسبت به کاتا به این معنی است که هنرجو هیچگونه ارزش و جایگاهی را در کاراته به دست نیاورده است. کاتا در شکل ظاهری مبارزه خیالی با دنیای غیر واقعی است.اجرای یک سری حرکت شامل ضربه دست_ پا دفاع با داچی های مختلف در جهتها و حالتهای متفاوت است

کاتا یکی ازارکان مهم کاراته است که دستیابی به معنای روانی و فکری یک مبارزه صحیح و تمرکز فکر و تقویت مفاصل و ماهیچه ها برای بیشترین کارائی  فیزیکی شخص و پرورش انعکاسهای سریع حرکتی وافزایش توانائی های واکنش لحظه ای در موقع دفاع از خود را به هنرجو نشان می دهد .

 

ابعاد فیزیکی کاتا:

خیلی از ماهیچها و تاندونهای مفاصل در حالتهای عادی در اثر نداشتن بار اضافه مورد پرورش و تقویت قرار نمی گیرد ولی در هنگام اجرای یک کاتا به شکل صحیح و اصولی خود این قسمت از اعضای بدن تحت فشار قرار گرفته و تقویت می شوند.چون اساس فن مبارزه بر پایه حرکتهای سریع و واکنشهای ناگهانی است از اینرو یک کاراته کا بایستی توانائی انقباض لحظه ای عضلات بدنش را داشته باشد.که به طور اصطلاح این اصل را در کاراته به نام اصل نرمی به سختی (گوجوریو) می نامند و یکی از راههای بسیار مهم برای تقویت وملکه کردن آن در نظام بدن وضمیر ناخودآگاه   یک کاراته کا تمرینات مکررومرتب کاتا می باشد.اجرای کاتا علاوه بر پیاده کردن یک نظم وانضباط دررفتارهای بدن باعث تمرکزذهن برروی فکری خاص وتقویت ناخودآگاه نیروی مغزی وانسجام ان میگردد.چون هرکاتا در جهتهای مختلف و زوایای مختلف تکنیک ودید انجام می گیرد.از اینرو واکنش بدن وذهن را نسبت به چرخش درزوایای گوناگون واجرای سرعت تکنیک تقویت کرده وضمیر ناخودآگاه ذهن به جهتها وزاویه های متفاوت اشنا شده و خو می گیرد که این آشنائی ضمیر ناخودآگاه نقش بارزی دردفاع وحمله یک مبارزه بازی میکند.دیگراینکه چون اجرای هرکاتامستلزم دقت ویاداوری حرکت درجهت درست واجرای تکنیک صحیح میباشد ازاین رو به ذهن فشار وارد می آورد ونیازبه تمرکزودقت زیادی دارد.این تمرکزمداوم ذهن برروی فکرخاص(همان کاتا) به هنگام اجرای کاتاموجب تقویت وپرورش حواس مغزی شده وتمرین بسیار بسیار شایسته ای است برای پروراندن قدرت تمرکزذهنی.تمرکزیکی از اصول اولیه کاراته می باشد.مثلی است معروف که می گویند هنگام اجرای کاتا اولأ باشخص اجراکننده صحبت نکنید تا تمرکزش بهم نخورد وثانیأ اینکه شخص کاتارونده بایستی انقدر

تمرکزذهن داشته باشد که به هیچ عنوان حتی اگر صدایش کنندنشنود وازحال روحانی کاتا

خارج نشود.همانطورکه ما عضلات بازویمان مرتب ومکرر با زدن زوکی قوی می کنیم. تمرکز

مداوم نیروی مغزی برروی فکری خاص در ذهن نیز به  هنگام اجرای کاتا باعث پرورش و

افزودن بر توانایی نیروی فکری وذهن ما می گردد و همچون مطالعه که اندیشه را می

 - پرورانند موجب تقویت نیروی مغزی می گردد.

موضوعاتی که هنگام اجرای یک کاتا بایستی مورد توجه قرار گیرند واصولأ کاتا به خاطر

تقویت و پرورش انها پایه ریزی شده است عبارتند از: تنفش - زمانسنجی - فاصله - سرعت  وقدرت( نرمی به سفتی ) - عکس العمل های کیمه ( تمرکز همه نیروها در یک نقطه ) - زان شین ( تمرکز نگاه یا هوشیاری تا اخرین لحظه در برابر حریف) - مرکزثقل - ریتم واهنگ هرکاتا، دید، کیای - هدف گیری یامنظور هرتکنیک بااحساس.همانگونه که یک هنرپیشه موقع اجرای نقش دریک فیلم یا نمایش حس ان نقش را میگیرد و انچنان طبیعی و واقعی به ایفای نقش می پردازد که تماشاچی آن بازی گر را واقعی می پندارد و در واقع این هنر بازیگر است که اتن حس را از درون خود توسط نمایش به درون بیننده منتقل میکند وهرچه بازیگری در اجرای نقشی باتجربه تر وازموده تر باشد ان احساس زودتر وراحتتر به تماشاچی راه میآبد.

این وضعیت در باره یک کاراته کا نیز صادق است کسی که کاتا اجرا می نماید بایستی انچنان حسی موقع اجرای کاتا به خود بگیرد تا بتواند معنی ومفهوم هرتکنیک یا منظور از هر حرکتی را به راحتی به بیننده القاع کند پس اول خود می باید اجرای واقعی هر کتنیکی را احساس کند وهدف گیری درستی را از خود نشان دهد. به عنوان مثال اگر قرار است تکنیک موروتواچی اوکه را اجراکند بایستی بداند این تکنیک برای چه وبه چه منظور اجرا میشود وهدف ازاجرای ان چیست وحالت اجرای واقعی آن چگونه است. زاویه دست وبدن وقدرت دست چقدر وچطور است.

 درکاتا انواع داچی ها تمرین شده وشخص کاراته کا درآن داچی تبحر کافی پیدا می کند برای تمرین هر کاتا ابتدا چهارچوب اصلی  کاتا داچی ها وتعادل وحرکت برروی داچی ها واجرای صحیح تکنیک تمرین میشود وبعد ازچندی که شخصی مهارت کافی در صحت کامل اجرای تکنیک و تعادل بدنی را بدست آورد.میزان قدرت و سرعت لازم اجرای هر تکنیک را باید افزایش داد . تا زمان اجرای آن تکنیک به حداقل ممکن برسد .

 باید بدانید هرتکنیک یا دفاع یک زمان مشخصی در ماهیت وجودی اش دارد. هر کاتا دارای یک مفهوم معنوی است یعنی اینکه مبتکر وابداع کننده ان قصد داشته اندیشه ونیت وهدف خاصی راکه در ذهن داشته بیان کند.پی بردن به ان مقصود ذهنی یکی از اهداف کاتا رومی باشد به این شکل که کاراته کا علاوه برتوانایی کسب مهارت در مجاری فیزیکی صحیح واصولی کاتا باید بتواند به آن نیروی فکری وذهنی مقصود نیز دسترسی پیدا کرده و در بیان معنوی کاتا نیز تبحر و توانایی پیدا کنند

کاتا تمرینی از یک سلسله حرکات از پیش تعیین شده است و آن نوعی تمرکز متحرک است یک کاراته کا هنگامی که یک کاتا را در حدی مقبول وتکامل یافته انجام میدهد.در حین اجرای تکنیکهائی که قبلاٌ طرح ریزی شده و در یک چهار چوب مشخصی اجرا میشوند. به نیت انجام هر حرکت تمام عضلات خاص آن حرکت را تحت کنترل دارد این کنترل عضلانی با انجام حرکات نرم و حرکات سخت زمانی بدست می آید که بدن در صحیح ترین حالت خود قرار گیرد.حرکتهای نرم زمانی خوب و دقیق اجرا می شوند که عضلات  در حال انبساط (شل) قرار داشته باشد، حرکتهای نرم در مواقع نیاز اولیه فنون سرعتی هستند یعنی اجرای تکنیکهای سرعتی احتیاج به عضلاتی منبسط و مفاصلی بسیارنرم دارند

بسیاری از تکنیکهائی که در کاتاها اجرا میشوند ماهیتی سرعتی دارندلذا بسیار نرم و با عضلاتی منبسط اجرا می شوند.حرکات سخت برعکس حرکات نرم برای اجرایشان لازم است عضلات بطور کامل منقبض باشند .که پایه اصلی تکنیکهای تمرکز یا کیمه دار هستند که حداکثر قدرت و انقباض عضلات هنگام اجرا در آن لازم است. خیلی از حرکتهای کاتاها نیز بر این پایه استوار است البته در بعضی کاتاها هر دو نوع تکنیک وجود دارد ولی در بعضی کاتاها بیشتر تکیه یا توجه روی یکی از دو تکنیک با عضلات منقبض یا منبسط می باشد.

البته برای تمرین کاتا بایستی یک هنرجوی کاراته ابتدا یک کاتا را با استفاده از حرکات نرم   وعضلات منبسط به درستی و دقت لازم انجام دهد و پس از این مرحله میتواند آغاز به تمرین کاتا با حرکات تمرکزی و انقبض کند به این معنی که ابتدا همه تکنیکهای کاتا را با تکیه  بر اجرای منبسط عضلات انجام دهد (نرم) پس از آن تکنیکهای منقبض را محکم و قدرتی تمرین کند یعنی هر تکنیک را با سرعت و قدرت لازم اجرا کند

تا این که بتواند در انتقال از تکنیک نرم به سخت تجربه کافی بدست آورد یعنی قادر به اجرا حرکات نرم به سخت در حد عالی بشود در جای مورد نیاز سرعت کافی و مطلوب داشته باشد در جائی دیگر تمرکز و کیمه قوی و لازم کم کم در گذر سالیان به پایه های از اجرای کاتا میرسد که بدنش آگاهی پیدا می کند.یعنی هنگامی که می خواهد حرکتی انجام دهد دیگر نیازی به فکر کردن ندارد و تکنیک به خودی خود و با دقت و سرعت لازم اجرا میشود و آنگاه وقتی به این پایه می رسد فکر و جسمش همانند یک واحد یکپارچه عمل میکنند و تمام حرکات انجام شده یک کاتا در این سطح در اصل تبدیل به یک واکنش توام فکری - جسمی میشود.

بهترین روش برای یادگیری یک کاتا عبارت است از :

 

1- حرکت پاها و چرخشها را بیاموزید.

2- حرکت دستها را یاد بگیرید.

3 -حرکات پاها و دستها را تواماٌ یاد بگیرید.

4 -بتدریج روشهای تنفش (دم و بازدم) تمرکزها را در هر قسمت کاتا بیاموزید.کاتا را تکمیل و به حد کمال برسانید.موقع کیای را یاد بگیرید.

5 -در هر با ر تمرین حد اقل سه بار پشت سر هم یک کاتا را اجرا کنید.

 

بعد از یادگیری یک کاتا به چند روش میتوان روی آن کاتا تمرین کرد.

 

1- کاتا را بدون تکنیکهای دست فقط حرکتهای پا و داچی ها را انجام دهید.

2- بدون حرکت در حالت ایستاده فقط تکنیکهای دست را اجرا کنید.

3- کاتا را با چشم بسته و دقت کامل اجرا کنید.

4- چشمها را ببندید و کاتا را در ذهن خود اجرا کنید.

5- کاتا را به صورت قرینه اجرا کنید.

6- کاتا را از آخر به اول اجرا کنید.

7- کاتا را با سرعت بسیار کم مانند فیلمی که کند نمایش می دهند اجرا کنید ولی کامل و دقیق و اصولی (اسلو موشن)

در صورتی که به صورتهای فوق تمرین می کنید یک در میان یک بار کاتا را کامل اجرا کنید.

در کلیه حالات کاتا سعی کنید روی حرکتها و زاویه ها و تکنیکها فکر کنید .تلاش کنید پی به مقصود و منظور هر فن (به اصطلاح بونکای آن)  ببرید.استقرار صحیح داچیها جهت ها و دید را موشکافانه برسی کرده و تجزیه تحلیل کنید.عیوب خود را به این طریق میتوانید برطرف کنید.

جلوی آینه کاتا اجرا کنید تا بهتر و کاملتر بتوانید نقصهای خود را بررسی کنید. از یک دوست خواهش کنید تا کاتای شما را ببینید و نظر دهید.

هنگام اجرای یک تکنیک تصور کنید که آنرا در عالم واقع روی بدن یک حریف حقیقی انجام میدهید.

کاراته به ترتیب عبارت است از : 1- کیهان 2- کاتا 3- کمیته .یعنی مقدمه کاتا کیهان است و مقدمه کمیته کاتا در واقع اگر کیهان خوب تمرین کنید کاتای خوب خواهید زد و اگر کاتا را خوب اجرا کنید قادر به انجام کمیته عالی خواهید بود.

کاتا باید حس شود و کم کم با گذشت زمان توسط ادراک یک کاراته کا جذب شود.استادان کاراته هیچ گاه سعی نداشتند با یک مشت کلمات کسی را وادار به درک و احساس چیزی کنند. بلکه همواره تلاش می کردند تا تماشاگران خود را در یک شرایط عملی و ملموس و با ایجاد انگیزه روانی آماده پذیرش مطالب کنند.

سبکهای گوناگون، کاتا های مختلفی دارند این نکته را نیز باید توجه داشت که یک سلسله حرکات و تکنیکهای ویژه و مشخص زمانی کاتا نامیده میشود که بتوانند حالت روانی و فکری خاصی را در کاراته کا پدید آورند و یک هدف و منظور را دنبال کنند.

به هرحال چون آموزش کاتا مستلزم دقت و صرف وقت زیادی است از اینرو مربیان و استادان فن بایستی نسبت به یادگیری و مطالعه جزئیات آن زحمت فراوانی را متحمل شوند تا بتوانند به خوبی از عهده تعلیم کاتا بر آیند .هر کاتا با کاتای دیگر موارد زیادی اختلاف و مشابهت دارند.یعنی در مجموع مفهوم هر کاتا با دیگری متفاوت است همانگونه که اسم هر کاتا و معنی آن نمایانگر این تفاوت میباشند معمولا اساتید بزرگ علاوه بر یادگیری کاتا های گوناگون در یک یا دو کاتا تجربه و مهارت فوق العاده ای پیدا میکنند که همین امر موجب می شود در هنگام اجرای آن کاتا که شخصاٌ علاقمند هستند به زیبائی شگرفی دست پیدا کنند.

البته با وجود تفاوتهای عنوان شده همه کاتاها در چند چیز مشترک هستند.

 

1- مراسم آغازین کاتا

2- اجرای دقیق کاتا.

3- مراسم پایانی کاتا.

 

1- در هنگام شروع کاتا بابستن چشمها و جمع کردن دستها و پاها در چند ثانیه به حالت تمرکز فرو میروند و سعی می کنند  ارتباط خود را با دنیای پیرامون قطع نمایند.یعنی همه حواس مغزی خود را متوجه اجرای کاتا کنند. بعد از آن با بازکردن چشمها و اعلام اسم کاتا با صدائی بلند حرکت ایبوکی را که هم جنبه نمایش و حالت رزم و قدرت نمایی در مقابل حریف دارد و هم جنبه قدرت گیری و تنفس کامل دارد را اجرا می کنند.

2- پس از یکی دو ثانیه خیلی جدی و با همه قدرت شروع به اجرای کاتا میکنند.هر دفاع و ضربه را بایستی با یک ضربآهنگ و سرعت مشخصی که ماهیت آن تکنیک را بیان میکند اجرا کند.که هر تکنیک با تکنیک دیگر دراین مورد ممکن است تفاوت کند.

چرخش داچی ها بایستی کامل و به شکل واقعی آن اجرا شوند.داچی هرگز نباید به صورت ناقص ونیمه انجام گیرد. استفاده صحیح ازحرکت باسن وپرتاب ضربات پا و دست به کمک کمر وباسن، اخم نداشتن در صورت و عدم تغییر عضلات یعنی میمیک چهره .هیچ نوع هیجان یا تنس روحی را کاراته کانباید با صورت خود القاء کند. در موارد مشخص شده کاتا فریاد کیای باید به موقع ان اجرا شود. ریتم کاتا باید متاوت باشد یعنی در جایی حتمأ باید سریع و تند حرکت کرد . در جایی دیگر با بستی آرام و متین بدون هیچ عجله ای به اجرای تکنیک پرداخت.

3-اجرای حرکت بازگشت به حالت اولیه در حالی که نگاه کاراتری و در جهت آخرین تکنیکش قرار دارد.پاها منتاسب با هم جمع گردیده در حالت موسوبی ادای احترام به روی فودو داچی می ایستد.اکثر کاتاها از همان نقطه ای که شروع می شوند در همان نقطه نیز تمام میشوند . نکته دیگری که یادآوری ان لازم به نظر می رسد و در بالا به ان تا حدی اشاره شده این است که کاتارو در حین اجرای یک کاتا بایستی بتواند روحیه اعتماد به نفس، صلابت و استواری راازخود به نمایش بگذارید. یعنی همانگونه که گفته شد نباید کاتارو چهره اش را در هم، عبوس و هیجان زده نشان دهد بلکه باید صلابت،اعتماد به نفس،هماهنگی و دقت بسیار زیادی از مجموع حرکتها و نگاهش نمایان باشد .یعنی بیننده بدون اینکه ذره ای خشونت و سبعت در کاتارومشاهده کند بایستی براحتی بتواند مفهوم عظمت و بزرگی را ازنمای کلی یک کاتابرگیرد.

دیگر اینکه لباس ( گی ) کاتارو باید تمیر و آراسته باشد.نمای ظاهری سر و صورتش مرتب باشد.راه رفتنش متین و متوازن باشد.

با یاد گرفتن کاراته شاگردان این هنر، قدم در راهی می گذارند که بزرگترین استادان این راه را طی نموده اند. اگر کاراته با روح صحیح خود یعنی با اعتماد و فروتنی اجرا شودشاگردان

این هنر، معنایی را که در زبان کاتا نهفته است لمس خواهند کرد.

 

اهداف کاتا

هر کاتا دارای دو هدف می باشد.

1-اهداف فیزیکی تمرینات کاتا

علاوه بر افزایش دانش تکنیکی شخص، کاتا از نظر  پرورش جسمی دو هدف دارد. اول تقویت استخوانها وماهیچه ها برای حداکثر کارایی بیو مکانیسم شخصی. هدف دوم پرورش حرکت و انعکاسهای سریع و واکنش سریع در وضعیت دفاع از خود.

2-اهداف متا فیزیکی تمرینات کاتا

درتمرینات کاتا کیفیت های غیر فیزیکی نیز وجود دارند که باید به آنها توجه بسیار کرد تکامل ذهن و روان. فروتنی و تواضع، کاتا با تعظیم شروع و بعد از اجرای هر کاتا احترام انجام می گیرد. ( با تعظیم کردن ) کاراته کا حرکات خود را در یک وضعیت آرام و آماده نبرد که در عین حال از هوشیاری کامل برخوردار است شروع می کند. مرکز جاذبه و یا تاندن نقطه قدرت و تمرکز می شود و در این حالت کاراته کا کاملأ آماده مبارزه می شود.

کیفیت های هر حرکت در کاتا

در تمرینات هیچ حرکت زایدی وجود ندارد. هر حرکت وظیفه و معنایی دارد. در طی اجرای کاتا شخص می بایست از معانی حرکاتش در عین انکه حریف خیالی خود را همه جا زیر  نظر دارد آگاه باشد. زمان بندی صحیح هر حرکت نیز اهمیت دارد.

هنگام اجرای تکنیکها چه تهاجمی و چه دفاعی شاگردباید روش صحیح تنفس و هم زمان کردن آن را با به اجرا درآوردن تکنیک خاص انتخاب کند. کیای قدرت تکنیک را در هنگام اجرا بالا می برد.

هر کاتا ویژگی خود رادارد. در اجرای کاتا شاگرد باید سالها تحت نظر مربی مجرب آموزش ببیند. این برای اطمینان در اجرای صحیح تکنیک ها است واین شاگرد تمامی مسایل ریز کاتا را باید تعلیم دیده باشد.در این قسمت است که شاگرد از هنر رزمی و راههای جسمانی فلسفی،  در طول تمرینات قراردادی تکامل پیدا کرده است.

بیشتر کاتاها برای مثال با یک تکنیک دفاعی شروع و تقریباٌ تمام آنها با دفاع خاتمه می یابد و حقیقتی که در جمله معروف استاد فوناکوشی نهفته است که می گوید:

در کاراته هرگز اولین حمله وجود ندارد

در سبک کیو کوشین 6 عدد کاتای (پری) 6 عدد پری او را 5 عدد کاتای پینان 5 عدد پینان او را و 12 عدد کاتای نیمه پیشرفته و پیشرفته وجود دارد.همانطور که گفتیم هر کاتا معنی و مفهوم خاصی دارد.

1- کاتاهای پینان: پینان یک اسم اوکینا وائی است به معنی صلح آمیز وظاهراٌ منظور ابداع کنندگان آن تقویت روحیه فرهنگی در خارج از محیط های رزمی بوده است.

2- سوکینو کاتا = کاتای مشت یا ضربه مشت بسته

3- یا نتسو = چهارمین

4- تنشو = جزء کاتاهای مقدماتی کاراته و به معنی چرخش دستهااست.

5- سانچین نوکاتا = به معنی سه مبارزه (با سانچین داچی فرق میکند)

6- سای های = یا سای فای معنای آخرین نقطه شکست یک کاتای پایه است.

7- گیگ سای دای = به معنای حمله یا هجوم اصلی یا بزرگ.

8- سی پای = به معنای 18 حرکت یک کاتای ناهاته است.

9- گیگ سای شو= حمله یا هجوم کوچک.

10- گاریو = اژدهای نشسته.

11- سی ان چین = آرامش در طوفان (ناهاتا) یک کاتای پیشرفته است.

12- کانگودای = نگاه کن به اسمان یک کاتای نیمه پیشرفته.

13- سوشی هو= 54 حرکت یک کاتای بسیار پیشرفته است.

در ابتدا هنرجویان کیو کوشین با6 عدد پری به اسامی تایکیو کاتاسون ایچ - نی وسان و گری - نوگاتاسو نوایچ - نی وسان اشنا می شوند. در عین حال بعد از چند ماه تمرین با پری کاتاهای او را ادامه میدهند.تمرین کاتای او را در پیشرفت فنون مبارزه و واکنش های دفاعی و تای ساباکی هنر جو نقش پر اهمیتی ایفا میکند.

هر کاتا دارای یک بونکای می باشد.به این معنی که اجرای یک سری دفاع و تکنیک در صورت خیال مفهوم واقعی اش چگونه است.اگر یک تکنیک هیجی جودان انجام میدهیم و بلا فاصله روی داچی کیبا داچی عقب کشی می کنیم در عالم واقع چه اتفاقی می افتد که این دو حرکت را اجرا  می کنیم حریف مقابل چه واکنشی نسبت به هیچی انجام می دهد که ما مجبور به اجرای تکنیک بعدی میشویم مجموعه این پندار هاو واقعیتها اساس بونکای را تشکیل میدهند . یک مربی خوب کاراته وظیفه دارد شناخت خود را از بونکای هر کاتا افزایش دهد تا بتواند کاتا را به هنرجو دقیق مفهوم نماید.

یادگیری بونکا ی در درجات بالا بسیار مهم و اساسی است زیرا به عمق و دلیل واقعی حرکات به ظاهر نمایش ی کاتا پی می برند و از درون به روح اصلی کاتا نزدیک می شوند.بونکا ی را معمولا باید نزد اساتید بزرگ و بسیار با تجربه یافت.

در سبک کیو کوشین کاتا ها به دو دسته تقسیم می شوند البته به دو علت

 

1- کاتا هائی که به منظور قدرت یابی و سرعت در حرکات ابداع شده ند.

2- کاتا هائی که به خاطر ایجاد تمرکز و تعادل با کمک تنفسهای ویژه ایبوکی طراحی شده اند.

در ادامه به شرح کوتاهی از چند کاتا می پردازند.

 

گیگ سای دای = حمله بزرگ یا هجوم بزرگ

این کاتا به منظور ایجاد تمرکز و تعادل با کمک تنفسهای ویژه طراحی شده است. در اصل یک کاتای ناهاته (جنوبی) است همانگونه که گفته شد هدف اصلی از تمرین این کاتا بالا بردن قدرت حفظ تعادل لازم و جابجائی سریع مرکز ثقل بدن بدون برهم خوردن حالت بدن می باشد.تمرین تمرکز به منظور اجرای صحیح تکنیکها و جابجایی سریع و تعییر  وضعیت و تغییر جهت های سریع از ویژگیهای این کاتا است. در قسمت اول کاتا شاهد اجرای سه تکنیک بر روی سه داچی هستیم یک دفاع ( سانچین ) یک حمله ( زنکو تسو) یک دفاع همراه با عقب کشتی ( کیبا داچی ) در قسمت دوم قرینه این حرکات تکرار می گردد. در قسمت سوم کاتا سه تکنیک چودان اوچی اوکه با انقباظی کامل از عضلات و انجام ایبوکی اجرا می گردد. بکار بردن نهایت قدرت و انقباض کامل عضلات از دیگر منظور های این کاتا است. مرحله چهارم در داچی زنکوتسو اجرای مایگری چودان هیجی جودان-اوراکن اورشی  اوچی باری ( همگی اوی ) و پنجمین تکنیک سوکی. مرحله5 چرخش با جمع کردن پای راست ( فرار از آشی باران ) با زدن ضربه با کف پا در کیبا داچی اجرای ضربه شوتو جودان یوکو اوچی به همراه کیای ( این مرحله به سرعت عمل و تعادل بالایی برای اجرا احتیاج دارد ) اجرای زیبای این قسمت از کاتا که دو بار تکرار می شود ( بصورت قرینه ) حاکی از وجود ذاتی تعادل مرکز ثقل بدن به همراه سرعت عمل است. مرحله ششم،هفتم و هشتم تقریبأ قرینه مراحل سوم و چهارم و پنجم است. مرحله نهم کاتا بعد از اجرای شوتو، در داچی زنگوتسو با همه قدرت دوبار روبه جلو و یک بار روبه عقب ( ساگاری ) تکنیک سیکن موروتوزوکی اجرا می کنیم ( دست موافق زیر است ) این تکنیک هم یک فن تعادلی و قدرتی فوقالعاده ایست که احتیاج به تمرکز و مرکز ثقل دقیقی دارد.

 

گاریو=اژدهای نشسته

یک اژدها در حالت نشسته هم ترسناک قوی و سمبل قدرت و آتش است، همه هیبت و روح معنوی که در فرهنگ شرق دور از اژدها وجود دارد ( در خیلی از مراسم ملی و مذهبی، آنها، اژدها را به صورت ماکت و مجسمه یا بادکنک و ماسک حضورمی دهند ) ناشی از طرز تلقی آنها از قدرت و یا سمبلی از قدرت جادویی و افسانه ای موجود در اژدهاDrugon است در دنیای افسانه دیدن اژدها، خود نیاز به شجاعت و شهامت دارد در فرهنگ خود ما نیز دیو مظهر وحشت و قدرتهای مخوف فوق بشری و شیطانی است. گاریوکاتایی با حرکت تند و سریع و در عین حال نرم است. انعطاف بدنی یک کاراته کا را هنگام اجرای کاتای گاریو می توان سنجید. این کاتا سرشار از چرخشهای سبک و پیچشهای ظریف است که تنها از یک بدن با قدرت مانور مفصلی خوب بر می آید. نقش کمر و باسن در اجرای تکنیکهای چرخشی دستها،هماهنگی موزون در آنها و ایستادن بر روی داچی کوکوتسو، تعادل زیادی را می طلبد. نرمی ولطافت و صلابت از اهداف اولیه کاتا می باشد. شاید فکر کنید اژدها سمبل قدرت و عظمت است ولی همه جای این کاتا سرشار از نرمی و لطافت می باشد. تلقی بنده اینست، اژدهایی که نشسته است در عین آرام بودن سرشارازعظمت و ابهت می باشد و حرکات نرم و سریع کاتای گاریو باید نشانی از عظمت و قدرت را به بیننده القا کند.

تکیه اصلی در کاتای گاریو برروی داچی های کوتاه با استقرار سبک ( نکواشی داچی     

 ) وتمرین برای حفظ تعادل است. استفاده بجا از چرخش کمر به هنگام اجرای تکنیک کاکه اوکه نیز تمرینی برای بالا بردن تمرکز مرکز ثقل است. دو نقطه عطف کاتا دارد که اوج تعادل یک رزمی کار را نمایان می سازد. یکی هنگام چرخش مواش گری و اوشیرواورامواشی و برگشت روی داچی نکواشی داچی و اجرای کاکه اوکه است و دیگر هنگام چرخش و پرش از نکواشی داچی به کاکه داچی و بدنبال آن پرش به بالا و چرخش به پشت و فرود روی کاکه داچی نشسته و جوجی گدان اوکه و چرخش بر روی کوکو تسواداچی نشسته است. واقعأ قدرت مانور و تعادل بدنی لازم یک مبارزه گر کاراته رااز چگونی اجرای کاتای گاریو توسط او می توان فهمید تکنیک کاکه اوکه و وسرعت عمل در اجرای آن به فراوائی در جای جای کاتا وجود دارد.

 

تا یکیوکو

هر سه کاتای فوق توسط مرحوم فوناگوشی گیچین ابداع شده اند و منظور اصلی از تمرین این کاتا توجه و بدست آوردن مهارت بر روی داچی های کوکوتسووزنکتسو می باشد. این دوداچی تشکیل دهنده داچی های بسیار زیاد در کاتاهای دیگراند و جزو داچی های پایه می باشند. همینطور اجرای مای گدان باران و کیاکوسیکن زوکی چودان و جودان در تای کیوکوهای ایچ و اوچی او که در تایکیوکوسان نیز از جمله تکنیکهای ابتدائی و اصلی کاتا ها - کیهانها و کمیته ها به شمار می روند. زمان مناسب اجرای این کاتاها برای یک مبتدی 30 ثانیه یکنفر شودان18 ثانیه و یک دان سه 12 ثانیه می باشد. نحوه استقرار پاها و حرکت به جلو و چرخش از جمله اهداف اولیه اجرای این کاتاها هستند.

 

سانچین= به معنای سه مبارزه است

شاید چون در سه جهت حرکت می کنیم چنین معنی می دهد. داچی در این کاتا، سان چین است که ایستادنی محکم و استوار وغیر قابل نفوذ می باشد. و هدف آن افزایش قدرت بدنی و تقویت دیافراگم با هماهنگی دم وبازدم ریه هاست حرکات در کاتا به تدریج و آرام با قدرت بسیار زیاد انجام می گیرد به طوریکه در انتهای کاتا کاراته کا بایستی خیس عرق شده باشد هنگام اجرای هر تکنیک دست عمل بازدم شروع و در انتهای تکنیک با توقف دست هوای درون ریه بایستی خالی شده باشد. زمان لازم جهت اجرای هرحرکت 5 ثانیه است البته دو چرخش 180 درجه بر روی داچی سان چین و دو عقب کشی ( ساگاری ) همراه با مواشی او که از این تقسیم زمانی مستثنی هستند و با حد اکثر سرعت اجرا می شوند در این کاتا هیچ تکنیکی با پا اجرا نمی شود و تکیه اصلی بر روی سیکن زوکی است دقت در روش تنفسی ایبوکی و تمرین بر روی آن با استقرار محکم بر روی سان چین و فشار وارده دیافراگ از اصلی ترین اهداف این کاتا به شمار می رود.

این کاتا بیانگر قدرت - نیروی سفتی و سختی در عین آرامش است.

یعنی نمایشی از قدرت درونی یا چی کاتا رو است که از درون تاندن نشات گرفته و به همه اندامهای بدن گسترش پیدا می کند دراین حالت بدن کاراته کار بمانند تخته سنگی محکم است طوری که حتی می توان روی بدنش چوب شکست.

 

تننشو= چرخش دست

داچی اصلی در کاتا - سانچین ( ساعت شنی ) می باشد. اصولا این اسقرار نشان  ازقدرت و نیروی فراوان دارد سانچین ایستادنی استوار و محکم و غیرقابل نفوذ است درعین این منظور اجرای چرخشی دستان به سرعت و توقف دست دفاع کننده با نقطه تهاجمی در انتهای تکنیک مقصود نظر است.  دفاع در این کاتا با کف دست پاشنه دست تی شو و مچ ( کوکن ) می باشد. یعنی تکنیکهای دفاعی دست باز .

هدف دیگر این افزایش قدرت بدنی و تقویت دیافراگم است که این هر دو درنهاد داچی سان چین وجود دارد.

دقت بر روی روش تنفسی ایبوکی و هماهنگی آن با حرکات دفاعی دست و دم و بازدم نیاز به تمرکز جدی هنگام اجرا دارد عمل بازدم  با شروع حرکات تکنیک دست شروع و با توقف ناگهانی در انتهای مسیر تکنیک کلیه هوای ریه خالی سپس عمل دریافت اکسیژن با جمع کردن سریع دست در لحظه کوتاه انجام می شود. زمان دم 1/2 زمان باز دم خواهد بود.

 

سای های یا سای فا ( آخرین نقطه شکست ) :

یک کاتای پایه برای هنر جویان کمربند سیاه است که بر محوریت حمله استوار شده است. این کاتا فاقد هر گونه تکنیک دفاعی می باشد کلیه تکنیک ها در انجا هجومی هستند معنی و منظور معنوی کاتا شاید این باشد در آخرین نقطه و مرحله مردانه و بمانند یک سلحشور با ایمان به دشمن هجوم آورند و تسلیم نشد همه تکنیکهای کار بردی در سای ها فنون حمله بسیار موثرهستند که به نقاط حساس حریف ضربه وارد می کند ( به سر- شقیقه- زیر چانه - آبگاه و پیشانی ) با گرفتن سر و ضربه زدن به آن گرفتن دست و ضربه به پیشانی. منظور نهایی اجرای ضربات بسیار کاری با قوت تمام است کیمه عالی و سرعت زیاد لازمه وجودی این کاتا می باشد تمرین بر روی سرعت زیاد اصابت تکنیکها و چرخش ها  مدنظر است. ریتم کلی ضرباهنگ کاتا از دید ناظر خارجی همانند مبارزه یک جنگجوی تنها در محاصره نیروهای دشمن است که با دلیری بسیار و قدرت  مافوق تصور در انتها ضربان قلب کاتارو بایستی به حدود 160 ضربه در دقیقه رسیده باشد.

سای ها یا سای فا از زیباترین کاتاها می باشد.

در انتها باید عرض کنم تجربه استادان واقعی کاراته فقط در اثر مرور زمان، تمرین مداوم، فکر کردن به چگونگی کار پیدار کردن راه ها و روش های کا ملتر برای پیشرفت و اعتلای کار بدست می آید و لاغیر. امیدوارم برداشت و درک حقیر از مبحث کاتا را به حساب یک شاگرد گستاخ نگذارید و با راهنمایی و ارشاد  بنده را قرین رحمت فرماید.                              مهندس شاهین شوکتی